Η Ελλάδα επιβάλλει απαγόρευση πρόσβασης σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών
Η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε επίσημα νόμο που απαγορεύει στα παιδιά κάτω των 15 ετών τη χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης, εφαρμόζοντας το μέτρο από την 1η Ιανουαρίου 2027. Αυτή η πρωτοβουλία είχε ανακοινωθεί νωρίτερα μέσα στο 2024 από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος περιέγραψε την απόφαση ως «δύσκολη αλλά απαραίτητη». Ο νόμος αφορά μεγάλες πλατφόρμες όπως το TikTok, το Instagram, το Facebook και το X (πρώην Twitter), θέτοντας αυστηρές προϋποθέσεις για την επαλήθευση ηλικίας των χρηστών.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, τόνισε τη σημασία της νομοθεσίας λέγοντας ότι ενώ θα ήταν εύκολο να περιμένει κανείς για μια ευρωπαϊκή νομοθετική συμφωνία, η Ελλάδα επέλεξε να δράσει τώρα. Εξήγησε ότι τα παιδιά βυθίζονται όλο και περισσότερο στον ψηφιακό κόσμο, κάτι που απαιτεί υπεύθυνη διακυβέρνηση και άμεση παρέμβαση.
Μέθοδοι επαλήθευσης ηλικίας και προστασία ιδιωτικών δεδομένων
Η νομοθεσία επιβάλλει στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης να εφαρμόσουν αξιόπιστες και αναλογικές μεθόδους επαλήθευσης της ηλικίας των χρηστών τους πριν αυτοί αποκτήσουν πρόσβαση. Η Ελλάδα εισάγει παράλληλα ειδικές εφαρμογές, όπως το Kids Wallet και το Gov.gr, τις οποίες οι γονείς θα μπορούν να κατεβάσουν και να συνδέσουν με τις συσκευές των παιδιών τους. Μέσω αυτών των εφαρμογών, θα γίνεται έλεγχος και περιορισμός πρόσβασης στα κοινωνικά δίκτυα.
Ένα βασικό τεχνολογικό εργαλείο που χρησιμοποιείται είναι το σύστημα «age tokens». Αυτές οι ψηφιακές πιστοποιήσεις επιβεβαιώνουν την ηλικία του χρήστη με ελάχιστη αποκάλυψη προσωπικών πληροφοριών, διασφαλίζοντας την προστασία της ιδιωτικότητας. Με αυτόν τον τρόπο, το προσωπικό απόρρητο των παιδιών περιορίζεται όσο το δυνατόν περισσότερο, ενώ παράλληλα εξασφαλίζεται η συμμόρφωση με τη νομοθεσία.
Νομικές κυρώσεις και στάση της πολιτικής σκηνής
Η μη συμμόρφωση με τον νόμο θέτει τις πλατφόρμες σε κίνδυνο επιβολής προστίμων, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ευρωπαϊκού Digital Services Act. Εκτός από τις επιχειρήσεις, οι γονείς καλούνται να επιβλέπουν τη χρήση των κοινωνικών μέσων από τα παιδιά τους, αξιοποιώντας τις επί μέρους εφαρμογές που έχει εισαγάγει το κράτος.
Παρά τις αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν από κόμματα της μειοψηφίας, ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης χρησιμοποίησε την πλειοψηφία του κυβερνώντος κόμματος για να προωθήσει και να περάσει το νομοσχέδιο. Σημειώνεται ότι το 2024 είχε ήδη απαγορευτεί η χρήση κινητών τηλεφώνων μέσα στα σχολεία, μια κίνηση που προηγήθηκε της γενικότερης ψηφιακής ρύθμισης. Επιπλέον, δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το μέτρο έχει ευρεία υποστήριξη από τον ενήλικο πληθυσμό της χώρας.
Η Ελλάδα και η Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο
Με την ψήφιση αυτού του νόμου, η Ελλάδα βρίσκεται στην πρωτοπορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιβάλλοντας πιο αυστηρή ηλικιακή απαγόρευση από ό,τι αυτή που προτείνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του πρόσφατου EU Kids Act. Το συγκεκριμένο ευρωπαϊκό νομοθέτημα απαγορεύει την πρόσβαση σε κοινωνικά δίκτυα μόνο για παιδιά κάτω των 13 ετών, ενώ η ελληνική νομοθεσία αυξάνει το όριο στα 15.
Ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης έχει διατυπώσει ρητά την πρόθεση της κυβέρνησής του να ωθήσει ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση να ακολουθήσει το παράδειγμα της Ελλάδας, θέτοντας αυστηρότερα και πιο αποτελεσματικά μέτρα προστασίας για τα παιδιά στο διαδίκτυο.
Συνολικά, σε παγκόσμιο επίπεδο, πρώτος ήταν ο αυστραλιανός νόμος που απέτρεψε πλήρως την πρόσβαση παιδιών σε κοινωνικά δίκτυα. Ωστόσο, η αυστηρή υλοποίηση της επαλήθευσης ηλικίας σε αυτή τη χώρα έχει αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις, αποδεικνύοντας την πολυπλοκότητα και την ευαισθησία που ενέχει η διαχείριση τέτοιων μέτρων.
Συνοπτικά στοιχεία από το νομοθετικό πλαίσιο της Ελλάδας
| Στοιχείο | Περιγραφή |
|---|---|
| Ηλικιακό όριο | Κάτω των 15 ετών δεν επιτρέπεται η χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης |
| Πλατφόρμες | TikTok, Instagram, Facebook, X (πρώην Twitter) |
| Έναρξη εφαρμογής | 1 Ιανουαρίου 2027 |
| Εφαρμογές γονέων | Kids Wallet, Gov.gr |
| Τεχνολογία επαλήθευσης | Age tokens με ελάχιστη διαρροή προσωπικών δεδομένων |
| Νομικές κυρώσεις | Πρόστιμα σύμφωνα με το Digital Services Act της ΕΕ |
| Πολιτική στήριξη | Πλειοψηφία κυβέρνησης, αντιδράσεις μειοψηφίας |
| Ευρωπαϊκό πλαίσιο | Πιο αυστηρά μέτρα από το EU Kids Act (κάτω των 13 ετών) |
Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
Πότε θα τεθεί σε ισχύ ο νέος νόμος για τα κοινωνικά μέσα στην Ελλάδα;
Ο νόμος θα εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2027, οπότε και απαγορεύεται στα παιδιά κάτω των 15 ετών η πρόσβαση σε πλατφόρμες όπως TikTok, Instagram, Facebook και X.
Ποια μέτρα έχουν ληφθεί για την επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών;
Οι πλατφόρμες υποχρεούνται να εφαρμόζουν αξιόπιστες μεθόδους επαλήθευσης, ενώ οι γονείς μπορούν να χρησιμοποιούν ειδικές εφαρμογές όπως το Kids Wallet και το Gov.gr, οι οποίες χρησιμοποιούν «age tokens» για προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Τι συνέπειες έχουν οι παραβάτες του νόμου;
Οι παραβάτες αντιμετωπίζουν πρόστιμα που προβλέπονται από το Digital Services Act της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον, οι γονείς έχουν ευθύνη για τη σωστή χρήση των εφαρμογών ελέγχου.
Πώς συγκρίνεται η ελληνική νομοθεσία με άλλες διεθνείς πρωτοβουλίες;
Η Ελλάδα θέτει αυστηρότερη απαγόρευση από ό,τι η Ευρωπαϊκή Ένωση με το EU Kids Act, το οποίο αφορά παιδιά κάτω των 13 ετών. Η Αυστραλία πρωτοστάτησε με παρόμοιο νόμο, αλλά αντιμετώπισε δυσκολίες στην εφαρμογή των μηχανισμών ηλικιακής επαλήθευσης.
